STRAATNAMEN.IN

STRAATNAMEN

Een verklaring van een Amsterdamse straatnaam is een uitleg bij de naamgeving van straten in Amsterdam, die vernoemd zijn naar een persoon, plaats, of wat dan ook. De namen zijn gegroepeerd per stadsdeel:




Inhoud


1 Amsterdam-Centrum
2 Amsterdam-Noord

2.1 Van der Pekbuurt
2.2 Gereedschappen en werkplaatsen
2.3 Fruitbuurt
2.4 Reizigersbuurt
2.5 Sterrenbuurt
2.6 Molenwijk
2.7 Computerbuurt
2.8 Waterlandbuurt
2.9 Natuurbuurt
2.10 Eilandenbuurt
2.11 Vogelbuurt
2.12 Personen
2.13 Locaties in Noord
2.14 Overig


3 Amsterdam Oud Zuid

3.1 De Pijp
3.2 Concertgebouwbuurt/Beethovenbuurt
3.3 Beethovenbuurt
3.4 Minervabuurt
3.5 Prinses Irenebuurt


4 Bos en Lommer
5 De Baarsjes

5.1 Admiralenbuurt
5.2 Ontdekkingsreizigers
5.3 West-Indische buurt


6 Geuzenveld-Slotermeer

6.1 Buurt 1
6.2 Burgemeestersbuurt


7 Oost/Watergraafsmeer

7.1 Dapperbuurt
7.2 Transvaalbuurt
7.3 Weesperzijde en Oosterparkbuurt
7.4 Watergraafsmeer


8 Osdorp

8.1 Middelveldsche Akerpolder (De Aker)


9 Oud-West
10 Slotervaart en Overtoomse Veld
11 Westerpark

11.1 Spaarndammerbuurt
11.2 Zeeheldenbuurt
11.3 Houthavens
11.4 Overig


12 Westpoort
13 Zeeburg
14 ZuiderAmstel
15 Amsterdam Zuidoost
16 Literatuur
17 Externe links





//


Amsterdam-Centrum

geslacht Bicker, diverse burgemeesters van Amsterdam
Anne Frank, Nederlands oorlogsslachtoffer
Prins Frederik, broer van Koning Willem II
Piet Hein, Nederlands zeeheld
Prins Hendrik, broer van Koning Willem III, ook wel de Zeevaarder genoemd
Pieter Huidekoper, burgemeester van Amsterdam
Maria Kleine-Gartman, Nederlands actrice
Marnix van Sint Aldegonde, dichter van het Wilhelmus
Pieter Pauw, burgemeester van Amsterdam
Henri Polak, Nederlands vakbondsman
H.M. van Randwijk, Nederlands verzetsstrijder
Rembrandt van Rijn, Nederlands schilder
Hendrik Roeters (1617-1699), schepen van Amsterdam
Michiel Adriaenszoon de Ruyter, (1607-1676), Nederlands admiraal
Samuel Sarphati, Nederlands ondernemer
Fokke Simonsz, bekend schrijver uit Amsterdam
Baruch de Spinoza, Nederlands/Portugees filosoof
Cornelis den Tex, burgemeester van Amsterdam
Johan Rudolf Thorbecke, Nederlands staatsman
Mr. Visser, belangenbehartiger van joden
Louise Went, oprichtster maatschappelijk werk
Koning Willem I, eerste koning van Nederland (1813-1840)
Nicolaas Witsen, burgemeester van Amsterdam


Amsterdam-Noord

Van der Pekbuurt
In de Van der Pekbuurt zijn de meeste straten genoemd naar planten en bomen:









Akkerwinde
Andoorn
Aster
Aurikel
Azalea
Begonia
Berberis
Bieslook
Bitterzoet
Brem
Campanula
Chrysant
Clematis
Distel
Dotterbloem
Dovenetel
Duindoorn
Duizendschoon
Els
Ereprijs
Fresia
Ganzebloem
Gentiaan
Geranium




Gras
Haagwinde
Hagedoorn
Heggerank
Heliotroop
Hondsdraf
Hortensia
Hulst
Jasmijn
Kamille
Kamperfoelie
Klaprozen
Klaver
Klimop
Korenbloem
Kropaar
Latherus
Lavas
Lavendel
Lupine
Magnolia
Malva
Marjolein




Meidoorn
Mos
Muurbloem
Nigelle
Ogentroost
Oleander
Papaver
Pinksterbloem
Pirola
Ribes
Ranonkel
Reseda
Silene
Sleutelbloem
Struisgras
Varen
Veldbies
Vlier
Weegbree
Wilg
Wingerd
Witbol
Zilverschoon




Enkele uitzonderingen zijn:

J.E. van der Pek (1865-1919), Amsterdams ingenieur
Jac. P. Thijsse (1865-1945), Nederlands onderwijzer en leraar, vooral bekend door zijn activiteiten voor natuurbescherming
Spanje '36-'39, een verwijzing naar de Spaanse Burgeroorlog


Gereedschappen en werkplaatsen
Losse gereedschappen, in het stuk industrieterrein:









Aambeeld
Beitel
Boor
Cilinder
Compressor




Hamer
Ketel
Koelmantel
Koppeling




Moker
Motor
Schaaf
Spijker




Werkplaatsen, in de woonwijk:









Bankwerkerij
Draaierij
Gieterij




Ketelmakerij
Koperslagerij




Smederij
Zagerij




En de gebruikers van de gereedschappen:









Boorder
Metaalbewerker
Polijster
Slijper
Vuurwerker




Gutser
IJzerwerker
Kabelgast
Kotteraar
Kraandrijver




Krasseur
Klinker
Tegenhouder
Nageljongen





Fruitbuurt









Aardbei
Abrikoos
Amandel
Ananas
Appel




Banaan
Bes
Citroen
Dadel
Druiven




Frambozen
Goudreinet
Kersen
Kruisbessen
Mandarijnen




Pomona





Reizigersbuurt









Bezembinder
Circus
Huifkar
Kapkar
Kermis
Lemoen




Mandenmaker
Markies
Marskramer
Meloenen
Orgeldraaier
Platenwagen




Reiziger
Rolleman
Scharenslijper
Schoorsteenveger
Stoelenmatter
Venter





Sterrenbuurt

Aldebaran, helderste ster in het sterrenbeeld Stier
Algol, meestal heldere ster in het sterrenbeeld Perseus
Andromeda
Antarus
Argo
Betelgeuze, een van de helderste sterren in het sterrenbeeld Orion
Castor, heldere, zesvoudige ster in het sterrenbeeld Tweelingen
Centaurus, sterrenbeeld gelegen aan de zuidelijke hemelkoepel
Dierenriem
Dolfijn, klein sterrenbeeld aan de noordelijke hemel
Eclips, bedekking van een ster door een ander hemellichaam
Eenhoorn, naar het fabeldier genoemd sterrenbeeld aan de hemelequator
Grote Beer, sterrenbeeld aan de noorderhemel
Jupiter, grootste planeet in ons zonnestelsel
Keerkring
Kleine Beer
Kometen
Kreeft
Maan
Mars
Melkweg
Mercurius
Meteoren
Uranus
Mira, ster in het sterrenbeeld Walvis


Molenwijk









Bergmolen
Bovenkruier
Grondzeiler
Handmolen
Molenaar
Paltrok




Petmolen
Rosmolen
Schipmolen
Spinnekop
Standerdmolen




Tjasker
Torenmolen
Walmolen
watermolen
Wipmolen





Computerbuurt

Analoog, signaal dat continu variabel is
Back-Up, kopieën van specifieke waardevolle gegevens
Computer, apparaat waarmee gegevens volgens formele procedures (algoritmen) kunnen worden verwerkt
Diskette, opslagmedium voor een computer
Display, apparaat waarop iets afgebeeld wordt
Hardware, fysieke componenten die in een computer een rol spelen


Waterlandbuurt
Straten vernoemd naar dorpen en steden in Noord-Holland:









Aagtdorp
Alkmaar
Andijk
Avenhorn
Baanakker
Bakkum
Beemster
Berkhout
Beverwijk
Blokker
Bovenkarspel
Breehorn
Buikslotermeer
Bussum
Callantsoog
Den Burg
Den Helder
Dirkshorn
Edam
Egmond
Eierland




Enkhuizen
Graftdijk
Groet
Hensbroek
Hilversum
Hoogwoud
Hoorn
Ilpendam
Katrijp
Koedijk
Kwadijk
Medemblik
Middelie
Monnikendam
Nibbixwoud
Nieuwendam
Oosterend
Oosthuizen
Opperdoes
Oterleek
Oudorp




Overveen
Petten
Purmer
Scharwoude
Schellingwoude
Schermer
Schoorl
Schouw
Slootdorp
Stompetoren
Ursem
Venhuizen
Volendam
Watergang
Wervershoof
Westwoude
Wieringerwaard
Wijdenes
Wognum
Zandvoort
Zwaag





Natuurbuurt
Niet alleen naar dorpen, maar ook naar natuurgebieden zijn straten vernoemd:

Baanakker, natuurmonument bij Jisp en Wormer
Balgzand, zandplaat voor de kust
Breezand, zandplaat voor de kust
Corversbos, bos in de buurt van Hilversum
Dijkmanshuizen, buurtschap zowel als natuurgebied op Texel
Duinlust, natuurmonument bij Bloemendaal en Overveen
Gooilust, landgoed te 's-Graveland
Grootslag, polder bij Enkhuizen
Hildsven
Hilverbeek, landgoed te 's-Graveland
Houdringe, natuurgebied bij De Bilt
IJdoorn, natuurgebied bij Durgerdam
Ilperveld, natuurgebied nabij Amsterdam van stichting Landschap Noord-Holland
Imbos, heuveltop op de Veluwe
Jisperveld, onderdeel van het Wormer- en Jisperveld
Kampina, natuurgebied in de provincie Noord-Brabant, gelegen tussen Boxtel en Oisterwijk
Kennemerduin, Nationaal Park bij Haarlem
Loenermark, heidegebied op de Veluwe
Mariëndaal, landgoed tussen Oosterbeek en Arnhem
Mastbos, bos ten zuiden van Breda
Naardermeer, meer bij Naarden, eerste natuurgebied van de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten
Savelsbos, bos bij Maastricht
Slufter, natuurgebied op Texel
Spanderswoud, landgoed te 's-Graveland
Spelderholt, natuurgebied op de Veluwe
Waalenburg, natuurgebied op Texel
Westerduinen, natuurgebied op Texel
Wildrijk, natuurgebied in Zijpe

Meer algemene namen zijn:

Waterland, gebied ten noorden van Amsterdam
Zuiderzee, sinds de afsluiting in 1932 het IJsselmeer


Eilandenbuurt
Een buurt met straten vernoemd naar (voormalige) eilanden in Nederland:









Ameland
Duiveland (Schouwen-Duiveland)
Goeree
Hoeksche Waard
IJsselmonde
Noord-Beveland




Overflakkee
Schiermonnikoog
Schokland
Terschelling
Texel
Tholen
Tiengemeten




Urk
Vlieland
Voorne
Wadden
Walcheren
Zuid-Beveland





Vogelbuurt









Adelaar (roofvogel)
Albatros
Eend
Ekster
Fazant
Flamingo
Gans
Havik
Kalkoen
Kanarie
Kievit
Koekoek




Kolibri
Kraai
Kwartel
Leeuwerik
Lijster
Mees
Meeuw
Merel
Mus
Nachtegaal
Ooievaar
Pelikaan




Pluvier
Putter
Reiger
Rietzanger
Sijs
Specht
Sperwer
Spreeuw
Valk
Wielewaal
Zwaan
Zwaluw





Personen
Personen die te maken hadden met ziekenverzorging:

Clara Barton (1821-1912), eerste directeur van het Amerikaanse Rode Kruis
W.J. Knoop (1811-1894), mede-ijveraar voor de oprichting van het Nederlandse Rode Kruis
Karl Landsteiner (1868-1943), winnaar van de Nobelprijs geneeskunde in 1930
Florence Nightingale (1820-1910), pionier en grondlegger van de moderne verpleging

Architecten:

Berend Boeijinga
Arnold Ingwersen
Willem Noorlander
Daan Roodenburgh, architect van het Ajax-stadion De Meer
Gerrit Versteeg, Amsterdams architect

Overige personen:

Atatürk, grondlegger van het moderne Turkije
Hendrik Cleijndert (1881-1958) bestuurslid van Natuurmonumenten
Cornelis Douwes (1712-1773), directeur Amsterdamse Zeevaartschool
Jan Drijver (1896-1963), directeur van Natuurmonumenten
Johan van Hasselt (1880-1945), directeur KNSM
Jan Herman van Heek (1873-1957), Twentse textielbaron
Julius Heinrich Hisgen (1875-1957), cricketspeler
Hans Meerum-Terwogt (1883-1960), sportjournalist
Olof Palme, vermoorde premier van Zweden
Gerardus Jacobus Scheurleer (1886-1948), uitvinder van een soort hockeybal
familie Six, een van de meest invloedrijke families van Amsterdam
Theo Weevers (1875-1952), plantenfysioloog in Groningen
Lejzer Zamenhof (Białystok, 1859-Warschau, 1917), bedenker van het Esperanto
Bavink, persoon uit Nescio's De uitvreter
Hoyer, persoon uit Nescio's De uitvreter


Locaties in Noord

Grote Die, plas in Amsterdam-Noord, ongeveer 8000 m≤
Kleine Die, plas in Amsterdam-Noord, ongeveer 3000 m≤
Kerkepad, bij de kerk van Nieuwendam


Overig

Hollandia Kattenburg, voormalige fabriek in Noord
Ketjen, voormalig Nederlands chemiebedrijf, opgegaan in Akzo Nobel]


Amsterdam Oud Zuid

De Pijp
In De Pijp en andere delen van Amsterdam Oud-Zuid zijn veel straten vernoemd naar Nederlandse schilders, beeldhouwers en bouwmeesters uit de 17e eeuw:

Albert Cuyp, schilder
Ferdinand Bol, schilder
Frans Hals, schilder
Marie Heineken, schilderes
Gerard Dou, schilder
Jacob van Campen, bouwmeester
Jan Steen, schilder
Bartholomeus van der Helst, schilder
Adriaen van Ostade, schilder
Hendrick de Keyser, bouwmeester
Quellijn, beeldhouwer
Pieter Jansz Saenredam, schilder
Jakob van Ruysdael, schilder
Gerard de Lairesse, schilder
Johannes Vermeer, schilder
Cornelis Troost, schilder
Paulus Potter, schilder
Gerard van Honthorst, schilder
Govert Flinck, schilder


Geert van Wou, Kampens klokkengieter
Pieter en François Hemony klokkengieters


Concertgebouwbuurt/Beethovenbuurt
Achter het Concertgebouw en in de Beethovenbuurt zijn veel straten genoemd naar Nederlandse en buitenlandse toonkunstenaars

Cornelis Schuyt, componist
Johannes Verhulst, componist
Jacob Obrecht, componist
Johannes Josephus Viotta, componist
Carel Hacquart, musicus
Johannes Bernardus van Bree, componist
Palestrina, componist kerkmuziek
Valerius, verzamelaar van volksliederen
Orlandus Lassus, componist


Beethovenbuurt
Rond de Beethovenstraat zijn veel straten genoemd naar buitenlandse componisten

Ludwig van Beethoven
Johann Sebastian Bach
Johannes Brahms
Giuseppe Verdi
Richard Wagner
Wolfgang Amadeus Mozart


Minervabuurt
Rond het Minervaplein zijn veel straten genoemd naar beeldende kunstenaars

Michelangelo Buonarotti
Raphael
Pieter Paul Rubens
Anthonie van Dijck
Botticelli
Titiaan
Veronese


Prinses Irenebuurt
In de buurt voor Station Zuid zijn veel straten genoemd naar prinsessen en Nederlandse componisten uit recentere tijden:

Prinses Margriet
Prinses Marijke
Prinses Irene


Henriëtte Hilda Bosmans
Willem Pijper
Cornelis Doppler
Henri Viotta
Jan Brandts Buys
Dirk Schäfer


Bos en Lommer

De Baarsjes

Admiralenbuurt
Rondom de Admiraal de Ruijterweg zijn veel zeehelden en andere Nederlandse militairen te vinden:

Philips van Almonde (1646-1711), Nederlands vlootvoogd
Bestevaer, bijnaam van zowel admiraal de Ruyter als admiraal Tromp
David Hendrik Chassé (1765-1849), Nederlands officier
Reinier Claeszen, Nederlands Viceadmiraal
Cornelis Dirksz, Nederlands vlootleider
Pieter van der Does (1562-1599), luitenant-admiraal van Nederland
Jan Evertsen (1600-1666), Nederlands admiraal
Willem van Lumeij (1542-1576), aanvoerder van de Geuzen
Joos de Moor (1548-1618), Nederlands vlootvoogd
Michiel Adriaenszoon de Ruyter (1607-1676), Nederlands admiraal
Maarten Harpertszoon Tromp (1598-1653), Nederlands admiraal
Willem de Zwijger (1533-1584), ook bekend als Willem van Oranje, leider van De Nederlandse Opstand tegen de Spanjaarden in de 16e eeuw
Jacob van Wassenaer Obdam (1610-1665), Nederlands admiraal
Witte de With (1599-1658), Nederlands admiraal.


Ontdekkingsreizigers
Rondom het Mercatorplein zijn veel straten vernoemd naar Europese ontdekkingsreizigers die de wereld voor de Europeanen in kaart hebben gebracht

William Baffin (1584-1622), Engelse zeevaarder op zoek naar de Noordwestelijke doorvaart
Vasco Núñez de Balboa (1475-1519), leider van de eerste expeditie die de Grote Oceaan vanuit het westen bereikte
Bartolomeus Diaz (1450-1500), Portugees ontdekkingsreiziger
John Cabot (1455-1498), ontdekker van Noord-Amerika namens Engeland
Pedro Álvares Cabral (1467-1520), ontdekker van Brazilië
Christoffel Columbus (1451-1506), ontdekker van Amerika
John Davis (1550-1605), Engels ontdekkingsreiziger
Abraham Ortelius, (1527-1598), Nederlandse geograaf
Henry Hudson (1570-1611), Engels zeevaarder en poolonderzoeker
Marco Polo (1254-1324), Venetiaans handelaar en ontdekkingsreiziger


West-Indische buurt
In de West-Indische buurt (bij de Hoofdweg) hebben de straatnamen betrekking op de vroegere West-Indische koloniën:

Antillen, eilandengroep in de Caribische Zee
Aruba, Caribische eilandstaat binnen het Koninkrijk der Nederlanden, fysiek onderdeel van de Kleine Antillen maar staatkundig onafhankelijk
Bonaire, eiland in de Nederlandse Antillen
Corantijn, rivier die de grens vormt tussen Suriname en Guyana
curaçao, eiland in de Nederlandse Antillen
Abraham Crynssen, veroverde in 1667 Suriname op de Engelsen
Jan Nepveu (1719-1779), gouverneur van Suriname
Marowijne, zowel een rivier als een district in Suriname
Nickerie, zowel een rivier als een district in Suriname
Paramaribo, hoofdstad van Suriname
Kiliaen van Rensselaer (1585-1643), diamanthandelaar met eigen kolonie Rensselaerswijck in Nieuw-Nederland
Peter Stuyvesant, (1611-1672), directeur West-Indische Compagnie
Suriname, land in Zuid-Amerika, voormalige kolonie van Nederland
Johannes van Walbeeck, veroverde in juli 1634 het eiland curaçao


Geuzenveld-Slotermeer

Buurt 1
In Slotermeer, Buurt 1, zijn de straten vernoemd naar Nederlandse schrijvers en dichters:

Menno ter Braak (1902-1940), Nederlands schrijver, essayist en criticus
Louis Couperus (1863-1923), Nederlands schrijver
Frederik van Eeden (1860-1932), Nederlands schrijver en psychiater
Marcellus Emants (1848-1923), Nederlands schrijver
Frank van der Goes (1859-1939), Marxistisch theoreticus en oprichter SDAP
Henriëtte Roland Holst (1869-1952), Nederlands dichter en socialiste
Willem Kloos (1859-1838), Nederlands dichter (Tachtiger)
Herman de Man (1898-1946), Nederlands schrijver
Hendrik Marsman (1899-1940), Nederlands dichter
Marianne Philips (1886-1951), Nederlands schrijfster
Arij Prins (1860-1922), Nederlands schrijver en industrieel
Arthur van Schendel (1874-1946), Nederlands schrijver
Jan Jacob Slauerhoff (1898-1936), Nederlands romanschrijver en dichter
Albert Verwey (1865-1937), Nederlands letterkundige, dichter en essayist
Martinus Nijhoff (1894-1953), Nederlands dichter, toneelschrijver en essayist


Burgemeestersbuurt
In Slotermeer zijn de hoofdstraten en grachten vernoemd naar Amsterdamse burgemeesters:

David Willem Elias (1758-1828)
Frederik van de Poll (1780-1853)
Willem Daniel Cramer (1788-1856)
Cornelis Fock (1828-1910)
Gijsbert van Tienhoven (1841-1914)
Sjoerd Vening Meinesz (1833-1909)
Wilhelmus Frederik van Leeuwen (1860-1930)
Antonie baron Roëll (1864-1940)
Willem de Vlugt (1872-1945);


Oost/Watergraafsmeer

Louise Went, woningopzichteres


Dapperbuurt
In de Dapperbuurt zijn de meeste straten genoemd naar geschiedschrijvers en historici:

Caspar Commelin (1636-1693), geschiedschrijver
Olfert Dapper (1636-1689), geneesheer
Tobias van Domselaer (1611-1685), geschiedschrijver
Johannes Christiaan Breen (1865-1927), stadsarchivaris van Amsterdam
Hajo Brugmans (1868-1939), historicus
Jan ter Gouw (1814-1894), onderwijzer, geschiedschrijver


Transvaalbuurt

Afrikaner, afstammeling van de Boeren
Ch.F. Beijers (1869-1914), generaal
Stephen Bantu Biko (1946-1977), voorvechter burgerrechten
Jan Hendrik Brand (1823-1888), president Oranje Vrijstaat
Sarel Cilliers (1801-1871), leider van de Grote Trek
Colenso, plaats in Natal
Chris Froneman, Boerengeneraal
Jan Hendrik Hofmeyr (1845-1909), Zuidafrikaans staatsman
Ingogo, plaats in Natal
Petrus Johannes Joubert (1831-1900), opperbevelhebber Boeren
Kraaipan, plaats in Transvaal
Stephanus Johannes Paul Kruger (1825-1904) president Transvaal
Laing’s Neck, ook wel Langenek, bergpas
Albert John Luthuli (1899-1967) president Zuid-Afrika
Louis Botha (1862-1919), generaal en staatsman
Majuba, bergtop tussen Transvaal en Oranje Vrijstaat
Gerrit Maritz (1797-1838), leider Grote Trek
Oranje Vrijstaat, Boerenrepubliek
Paardekraal, plaats in Transvaal
Andries Pretorius (1799-1853), Voortrekker
Jacobus Hercules de la Reij (1847-1914), Boerengeneraal
Pieter Retief (1788-1838), Boerenleider
Willem Schalk Burger (1852-1918), generaal en waarnemend president Transvaal
Nicolaas Jacobus Smit, generaal Eerste Vrijheidsoorlog
Spitskop, berg in Zuid-Afrika
Martinus Theunis Steijn, president Oranje Vrijstaat
Danie Theron (1869-1900), legeraanvoerder
Transvaal, Boerenrepubliek
Tugala, rivier
Vaal, rivier tussen Oranje Vrijstaat en Transvaal
Ben Viljoen (1868-1917), commandant van de Boeren
Cornelis Hendrik Wessels, voorzitter van de volksraad van Oranje Vrijstaat
Christiaan de Wet, Boerengeneraal


Weesperzijde en Oosterparkbuurt
Straten genoemd naar historische figuren, hoogleraren (Swammerdambuurt) en ingenieurs (bij het Amstelstation):

Gijsbrecht van Aemstel (1235-1303), Gijsbrecht IV heer van Aemstel
Jan Bernardus, voormalig grondeigenaar
Bernhard van Lippe-Biesterfeld (1911-2004), echtgenoot van koningin Juliana der Nederlanden
Gerardus Blasius (1625-1693), hoogleraar geneeskunde
Andreas Bon (1738-1817), hoogleraar chirurgie
Johannes Burman (1706-1779), hoogleraar plantkunde
Floris V (1254-1296), graaf van Holland
Hermannus Boerhaave (1668-1738), hoogleraar geneeskunde
Petrus Camper (1722-1789), hoogleraar geneeskunde
Jan Deyman (1620-1666), hoogleraar anatomie
Bernardus Hermanus Goudriaan (1796-1842), hoofdingenieur Rijkswaterstaat
Jan Willem van 's-Gravesande ( 1688-1742), hoogleraar sterren- en wiskunde
Leopold Johannes Adriaan van der Kun (1801-1864), ingenieur Rijkswaterstaat
Pieter van Musschenbroek (1692-1761), medicus, wis- en natuurkundige en astronoom
Jan Willem Reinier Tilanus (1796-1833), hoogleraar heelkunde
Mary Zeldenrust (1928-1984), psychologe


Watergraafsmeer
Exacte wetenschappers: natuur-, wis- en scheikundigen, biologen, astronomen etc.:

Willem Beukels (-1397), uitvinder van het haringkaken
Louis Bolk (1866-1930), hoogleraar anatomie
Christoforus Henricius Buys Ballot (1817-1890), meteoroloog
Franciscus Cornelis Donders (1818-1889), oogheelkundige
Cornelis Drebbel (1572-1631), natuurkundige, werkbouwkundige en uitvinder
Willem Einthoven (1860-1927), hoogleraar fysiologie, hartspecialist, uitvinder van de snaargalvanometer
Eise Eisinga (1744-1828), astronoom, ontwerper planetarium Franeker
Christiaan Eijkman (1858-1930), medicus, bacterioloog, ontdekker van de beriberi
Bernardus Cornelis Franke (1889-1953), wethouder
Jacobus Henricus van 't Hoff, 1852-1911, hoogleraar scheikunde
Arnold Frederik Holleman (1859-1953), hoogleraar scheikunde
Christiaan Huygens (1629-1695), wis- en natuurkundige
Jan Ingenhousz (1730-1799), natuurkundige
Zacharias Janse (1580-1620), uitvinder van de verrekijker
Heike Kamerlingh Onnes (1853-1926), natuurkundige
Johannes Cornelis Kapteyn (1851-1922), astronoom
Diederik Johannes Korteweg (1848-1941), wis- en sterrenkundige
Jean de Monet de Lamarck (1744-1827), Frans bioloog
Pierre Simon markies de Laplace (1749-1827), Frans wis- en sterrenkundige
Antoine Laurent Lavoisier (1743-1794), Frans scheikunde
Anthoni van Leeuwenhoek (1632-1723), hoogleraar, bacterioloog
Justus von Liebig (1803-1873), Duits chemicus
Carolus Linnaeus (1707-1778), plantkundige
Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928), natuurkundige
Guglielmo Marconi (1874-1937), Italiaans natuurkundige
Edme Mariotte (1620-1684, Frans natuurkundige
Martinus van Marum (1750-1837, medicus en wiskundige
James Clerk Maxwell (1831-1879, Schots natuurkundige
Gregor Johann Mendel, (1822-1884 Oostenrijks bioloog
Jan Pieter Minckelers (1748-1824, natuurkundige
Samuel Finley Breese Morse (1791-1872), Amerikaans wetenschapper


Osdorp

Middelveldsche Akerpolder (De Aker)
Bergen:

Adamello, Italië, 3554 meter
Alpen, Europees bergmassief
Ben Alder, Schotland, 1148 meter
Ben Avon, Schotland, 1171 meter
Ben Lawers, Schotland, 1214 meter
Ben Nevis, hoogste berg in Groot-Brittannië, 1344 meter
Ben Wyvis, Schotland, 1046 meter
Brenner, pas tussen Oostenrijk en Italië, 1370 meter
Colima, vulkaan in Mexico, 4330 meter
Dachstein, berg in de regio Tauern in Oostenrijk, 2995 meter
Etna, vulkaan op Sicilië, 3323 meter
Fogo, vulkaan op het Kaapverdische eiland Fogo
Gran Paradiso, berg in de Italiaanse Alpen, 4061 meter
Grossglockner, hoogste berg van Oostenrijk, 3798 meter
Hekla, vulkaan op IJsland, 1491 meter
Jungfrau, berg in de Zwitserse Alpen, 4158 meter
La Meije, berg in de Franse Alpen, 3989 meter
Le Tourmalet, bergpas in de Franse Pyreneeën, 2114 meter
Marmolada, hoogste top in de Italiaanse Dolomieten, 3342 meter

Eilanden:

Balearen, Spaanse eilandengroep in de Middellandse Zee
Corfu, Grieks eiland in de Ionische Zee
Cycladen, Griekse eilandengroep in de Egeïsche Zee
Formentera, kleinste bewoonde eiland van de Balearen
Groenland, grootste eiland ter wereld, in de Atlantische Oceaan
Hebriden, eilandengroep voor de kust van Schotland
Ibiza, onderdeel van de Balearen
Kos, eiland in de Egeïsche zee
Madeira, eiland in de Atlantische Oceaan
Samos, eiland in de Egeïsche Zee

Meren:

Lough Allen, Ierland
Balatonmeer, Hongarije
Bodensee, Duitsland
Brienzersee, Zwitserland
Fluessen, meer in de Friese gemeente Wymbritseradeel
Gileppe, rivier in België met een gelijknamig stuwmeer
Meer van Inari, meer in Finland
Ladogameer, grootste meer van Europa, gelegen in Finland
Loch Lomond, meer in Schotland

Valuta:

Centavos, onderverdeling van munten in Spaanssprekende landen
Centime, Franse benaming voor één honderdste van een munteenheid
Drachme, tot 2002 munteenheid van Griekenland
Escudo, tot 2002 munteenheid van Portugal, nu nog de munteenheid van Kaapverdië
Forint, munteenheid van Hongarije
Frank, munteenheid van veelal Franssprekende landen
Gulden, tot 2002 munteenheid van Nederland
Kroon, munteenheid van een aantal Noord- en Oost-Europese landen
Lire, tot 2002 munteenheid van Italië

Overig:

Iwan Kanteman, Surinaams verzetsheld, omgekomen in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog


Oud-West
In Oud-West (postcodes 1053 en 1054) zijn (op een paar uitzonderingen na) de meeste straten vernoemd naar Nederlandse schrijvers uit de 18e en 19e eeuw:

Hiëronymus van Alphen (1746-1803), Nederlands schrijver
Nicolaas Beets (1814-1903), Nederlands schrijver, ook wel bekend als Hildebrand
Jacobus Bellamy (1757-1786), schrijver
Willem Bilderdijk (1756-1831), geschiedkundige, dichter en advocaat
Elias Annes Borger (1784-1820), schrijver
Anna Louisa Geertruida Bosboom-Toussaint (1812-1886), schrijfster
Gerard Brandt (1626-1685), Nederlands schrijver en historicus
Gerbrand Adriaensz. Bredero (1585-1618), dichter en toneelschrijver
Conrad Busken Huet (1826-1886), schrijver en criticus
Willem de Clercq (1795-1844), schrijver
Isaäc da Costa (1798-1860), dichter en historicus
Jacobus Johannes Cremer (1827-1880), schrijver en kunstschilder
Agatha Deken (1741-1804), schrijfster
Justus van Effen (1684-1735), schrijver
Rhijnvis Feith (1753-1824), schrijver
P.A. de Genestet (1829-1861), schrijver
Bernard ter Haar (1806-1880), schrijver
J.P. Hasebroek (1812-1896), schrijver
Jan Frederik Helmers (1767-1813), dichter en zakenman
Jan Pieter Heye (1809-1876), Amsterdams dichter en musicus, arts
Constantijn Huygens (1596-1687), dichter, geleerde en componist
Jan Jakob Lodewijk ten Kate (1819-1889) dichter en dominee
Johannes Kinker (1764-1845), schrijver
Johannes Kneppelhout (1814-1885), schrijver
Pieter Langendijk (1683-1756), schrijver van o.a. Het Wederzijds Huwelijksbedrog
Jacob van Lennep (1802-1868), schrijver
Cornelis Loots (1765-1834), schrijver
Anthony Christiaan Winand Staring (1767-1840), schrijver
Hendrik Tollens (1780-1856), schrijver
Carel Vosmaer (1826-1888), schrijver
Elizabeth Wolff (1738-1804), schrijfster


In de Kinkerbuurt zijn er vier straatnamen met een niet altijd even duidelijke historische achtergrond:

Caspar Flick, eigenaar chocoladefabriek en naamgever van de chocoladeflik
Jan Hanzen, grondeigenaar in het gebied waar nu de naar hem vernoemde straat is
Kwakersstraat en -plein, vernoemd naar een aldaar gevestigde groep Quakers
Wenslauer, grondeigenaar in het gebied waar nu de naar hem vernoemde straat is

In de buurt van het Wilhelminagasthuis zijn er nog enkele straten vernoemd naar medici:

Arie Biemond (1902-1973), hoogleraar neurologie en afdelingshoofd in het Wilhelminagasthuis
Ite Boerema (1902-1980), chirurg
Gerard Borst
Jeltje de Bosch Kemper (1836-1916), voorvechtster economische zelfstandigheid van vrouwen
Marius van Bouwdijk-Bastiaanse, Nederlands hoogleraar (?)
Anna Spengler
Koningin Wilhelmina (1880-1962), Koningin van Nederland van 1898 tot 1948, ook naamgeefster van het Wilhelminagasthuis


Slotervaart en Overtoomse Veld
In Tuinstad gebouwd in de jaren vijftig, zijn de straatnamen vernoemd naar historici, toneelspelers en waterbouwkundigen:

Cornelis van Alkemade (1634-1737), historicus
R.C. Bakhuizen van den Brink (1810-1865), historicus
Pieter Bor (1559-1625), Nederlands geschiedschrijver
Louis Bouwmeester (1842-1925), acteur
Leendert A.J. Burgersdijk (1828-1900), natuur- en letterkundige
Pieter Caland (1826-1902), civiel ingenieur, ontwerper Nieuwe Waterweg
Herman Theodoor Colenbrander (1871-1945), Nederlands historicus
Jan Amos Comenius (1592-1670), Tsjechisch filosoof
Ubbo Emmius (1547-1625), eerste rector magnificus van de Academie te Groningen, voorloper van de huidige Rijksuniversiteit Groningen
Robert Fruin (1823-1899), historicus te Leiden
Justus Halbertsma (1789-1869), Fries schrijver, filoloog en historicus
Frans Hemsterhuis (1721-1790), Fries filosoof
Jan van Hout, (1542-1609), dichter en schrijver, stadssecretaris van Leiden
Johan Huizinga (1872-1945), historicus
Nicolaas Japikse (1872-1944), historicus
Cornelis Lely (1854-1929), waterbouwkundige, minister en gouverneur
Justus Lipsius (1547-1606), Zuid-Nederlandse humanist, filoloog en historiograaf
Emanuel van Meteren (1535-1612), historicus
Alpert van Metz (leefde van circa 1000 tot circa 1030), eerste Noord-Nederlandse geschiedschrijver
Johannes van Meurs, ook wel Meursius genoemd, (1579-1639), historicus
Willem Moll (1812-1879), historicus
Christoffel Plantijn (1520-1589, boekdrukker te Antwerpen
Hendrik van Wijn (1740-1831), rijksarchivaris

Voor de wijk Oostoever, gebouwd in de jaren negentig, op de plaats van een voormalige waterzuiveringsinstallatie, zijn namen van musea gebruikt:

Van Abbemuseum (Eindhoven)
Alhambra (Granada)
Museum Van Bommel Van Dam (Venlo)
Bonnefantenmuseum (Maastricht)
Museum Boijmans Van Beuningen (Rotterdam)
Escorial (vlakbij Madrid)
Guggenheim Museum (New York)
Hermitage (Sint-Petersburg)
Hof van Versailles (Versailles, vlakbij Parijs)
Kröller-Müller Museum (Otterlo)
De Lakenhal (Leiden)
Louvre (Parijs)
Mezquita (Córdoba)
Parthenon (Athene)
Prado Museum (Madrid)
Rietveld-Schröderhuis (Utrecht)
De Schotse Huizen (Veere)
Simon van Gijn (Dordrecht)
Singer Museum (Laren)
Teylers Museum (Haarlem)
Topkapi (Istanbul)
Trianon (lusthof in de tuinen van kasteel Versailles)
Tretjakov-Galerij (Moskou)
Uffizi (Florence)

Voor de Delflandpleinbuurt (Overtoomse Veld) zijn plaatsnamen uit het Delfland gebruikt:

Abtswoude (Abstwoudepad)
Delfland (Delflandplein en Delflandlaan)
Hoek van Holland (Hoek van Hollandstraat)
Honselersdijk (Honselersdijkstraat)
Kwintsheul (Kwintsheulstraat)
De Lier (De Lierhof)
Loosduinen (Loosduinenstraat)
Maassluis (Maassluisstraat)
Naaldwijk (Naaldwijkstraat)
Nootdorp (Nootdorpstraat)
Overschie (Overschiestraat)
Poeldijk (Poeldijkstraat)
Rijswijk (Rijswijkstraat)
Rodenrijs (Rodenrijsstraat)
Vlaardingen (Vlaardingenlaan)
Voorburg (Voorburgstraat)
Westerlee (Westerleestraat)


Westerpark
Stadsdeel Westerpark wordt door de Haarlemmerweg en de spoorlijn verdeeld in twee delen: de Spaarndammerbuurt en de Staatsliedenbuurt.

Spaarndammerbuurt
In de Spaarndammerbuurt zijn de straten vernoemd naar plaatsen in de provincie Noord-Holland

Assendelft, tot 1974 een zelfstandige gemeente, nu onderdeel van Zaanstad
Houtrijk, deel van de vroegere gemeente Houtrijk en Polanen ten westen van Amsterdam, nu onderdeel van Haarlemmerliede en Spaarnwoude.
Knollendam, bestaande uit Oost-Knollendam en West-Knollendam
Koog, tot 1974 een zelfstandige gemeente, nu onderdeel van Zaanstad
Oostzaan, dorp tussen Amsterdam-Noord en Zaandam
Polanen, deel van de voormalige gemeente Houtrijk en Polanen, ten westen van Amsterdam, waarin het dorp Halfweg ligt
Sloterdijk, deel van de voormalige gemeente Sloten, ten westen van Amsterdam, dorp dat tegenwoordig geheel in Amsterdam ligt
Spaarndam, dorp ten noordwesten van Amsterdam, gedeeltelijk in de gemeente Haarlem, gedeeltelijk in Haarlemmerliede en Spaarnwoude
Uitgeest, dorp in Noord-Holland
Westzaan, tot 1974 een zelfstandige gemeente, nu onderdeel van Zaanstad
Wormerveer, tot 1974 een zelfstandige gemeente, nu onderdeel van Zaanstad
Zaan, waterloop van 10 km door de gemeente Zaanstad
Zaandam, belangrijkste nederzetting in de gemeente Zaanstad
Zaandijk, tot 1974 een zelfstandige gemeente, nu onderdeel van Zaanstad


Zeeheldenbuurt
De Zeeheldenbuurt bestaat uit een verzameling zeehelden en ontdekkingsreizigers

Willem Barentsz (1550-1597), Nederlands zeevaarder en ontdekkingsreiziger
Willem IJsbrantsz. Bontekoe, bekend van door Johan Fabricius tot jongensboek bewerkt scheepsjournaal
Jan Pieterszoon Coen (1587-1629), medewerker van de VOC, voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de oppermacht van de Nederlanders in Indonesië.
Antonio van Diemen (1593-1643), gouverneur-generaal van Nederlands-Indië
Dirck Hartog (1580-1621), Nederlandse ontdekkingsreiziger die als eerste Europeaan de westkust van Australië zag
Jacob van Heemskerck (1567-1607), Nederlands ontdekkingsreiziger die met Barentsz overwinterde op Nova Zembla
Cornelis de Houtman (1565-1599), Nederlands ontdekkingsreiziger, die als eerste Nederlander naar Indië voer
Jan Huygen van Linschoten (1563-1611), Nederlands koopman die aan de wieg heeft gestaan van de 17e eeuwse zeevaart naar Azië
Jacob le Maire (1585-1616), Nederlands ontdekkingsreiziger; ontdekte de zeestraat bij Kaap Hoorn
Aert van Nes, (1626-1693), Nederlands marineofficier uit de 17e eeuw
Jacob Roggeveen (1659-1729), Nederlands ontdekkingsreiziger die werd uitgezonden het Zuidland te vinden, maar toevallig Paaseiland ontdekte
Michiel de Ruyter (Vlissingen, 1607-Baai van Syracuse, 1676), Nederlands admiraal, er is ook een weg naar hem vernoemd in de Baarsjes en Bos en Lommer
Abel Tasman (1603-1659), Nederlands ontdekkingsreiziger, ontdekker van Tasmanië en Nieuw-Zeeland


Houthavens
Verder zijn er nog enkele straten vernoemd naar buitenlandse havensteden of andere belangrijke plekken uit de scheepvaart, gesitueerd ten Noorden van Nederland.

Archangelsk, Russische havenstad
Danzig, tegenwoordig Gdansk, Poolse havenstad
Gävle, Zweedse havenstad
Haparanda, Zweedse havenstad
Noordkaap, het noordelijkste puntje van Europa in Noorwegen
Nova Zembla, Russisch eiland waar Willem Barentsz en zijn mannen overwinterden
Riga, hoofdstad van Letland
Spitsbergen, eilandengroep in de Noordelijke IJszee
Stavanger, Noorse havenstad


Overig
Enkele straatnamen zijn vernoemd naar actieve Nederlandse communisten:

Henk Curière, (1911-1981), verzetsstrijder van de CPN en strijder voor de belangen van de Spaarndammerbuurt tijdens de renovatie in de jaren 1970-1980
Ferdinand Domela Nieuwenhuis, (1846-1919), Nederlands politicus, sociaal-anarchist, geheelonthouder, antimilitarist
Martin Vlaar, raadslid voor de CPN in de jaren 1970


Westpoort

Zeeburg

ZuiderAmstel
In de Rivierenbuurt zijn bijna alle straten genoemd naar rivieren in Nederland:

Amstel, de rivier waar Amsterdam aan ligt
Haringvliet, een voormalige zeearm van de Noordzee, in Zuid-Holland tussen Voorne-Putten en de Hoeksche Waard in het noorden, en Goeree-Overflakkee in het zuiden
Lek, voortzetting van de Rijn
Maas, ontspringt in Frankrijk en stroomt door Limburg, Noord-Brabant en Gelderland
Merwede, voortzetting van de Waal
Rijn, ontspringt in Zwitserland, komt het land binnen als Boven-Rijn en splitst bij Millingen aan de Rijn in de Waal en het Pannerdensch Kanaal
Schelde, ontspringt in Frankrijk en stroomt door België en Zeeland
Slaak, water tussen Sint Philipsland en Noord-Brabant
Sloe, afgedamd water tussen Walcheren en Zuid-Beveland
Waal, voortzetting van de Rijn
Westerschelde, voortzetting van de Schelde
IJssel, voortzetting van de Rijn hoewel IJselstraat met 1 S geschreven wordt
een uitzondering is de Borssenburgstraat, die naar het nabijgelegen buitenplaats Borssenburg is genoemd.

Enkele doorgaande straten zijn genoemd naar staatshoofden (Churchill, Roosevelt, President Kennedy).

Amsterdam Zuidoost
Straten en flatcomplexen zijn vernoemd naar oude boerderijen die er stonden voordat de Bijlmermeer vanaf 1964 gebouwd werd. De beginletters van de straat- cq. complexnaam vormen buurten.
Chico Mendesstraat (nieuwe F-buurt): Zuidamerikaanse voorvechter voor vakbond

Literatuur

De naam van onze straat, door J.A. Wiersma, Geschiedenis en verklaring van de straatnamen in Amsterdam, Stadsdrukkerij van Amsterdam, 1977-1978. Derde druk in 1987.
Stadsatlas Amsterdam. Stadskaarten & straatnamen verklaard, Bakker, Martha (red.) (1998). Amsterdam Publishers [etc.].
Verdwenen straatnamen, door B. de Ridder (1958). Gemeentelijke Commissie Heemkennis Amsterdam.x

Deze domeinnaam kopen of huren? geef hier uw bod